سوالات و جواب فصل2 را بطور منظم و بادقت از پی دی ا...

این‌ها سوالات و جواب‌های فصل دوم کیمیا صنف دهم از بخش تمرین فصل دوم: ترتیب الکترونی و خواص دوره‌یی عناصر است. سوالات انتخابی در صفحات تمرین فصل دوم آمده و ادامهٔ آن شامل سوالات تشریحی است. (G10-Dr-Chemistry.pdf) (G10-Dr-Chemistry.pdf)

الف) سوالات انتخابی

شماره	جواب درست	توضیح کوتاه
۱	ب ـ 32	عنصر دورهٔ چهارم و گروپ چهارم اصلی، جرمانیم Ge است و نمبر اتومی آن 32 می‌باشد.
۲	ج ـ 15	نمبر اتومی 15 مربوط به فاسفورس است و در بین گزینه‌ها بیشترین الکترون‌های ولانسی را دارد.
۳	ج ـ نمبر اتومی ـ تکرار می‌گردد	قانون متناوب امروزی می‌گوید اگر عناصر بر اساس افزایش نمبر اتومی تنظیم شوند، خواص فزیکی و کیمیاوی آن‌ها به طور متناوب تکرار می‌شود.
۴	ب ـ کتلهٔ اتوم ـ دوره ـ گروپ	مندلیف عناصر را بر اساس افزایش کتلهٔ اتومی در دوره‌ها تنظیم کرد و عناصر دارای خواص مشابه را در یک گروپ قرار داد.
۵	ج ـ تقسیم عناصر به فلزات و غیر فلزات	از ابتکارات مهم مندلیف گذاشتن خانه‌های خالی، پیش‌گویی خواص عناصر ناشناخته و قرار دادن بعضی عناصر با توجه به خواص‌شان بود؛ اما تقسیم ساده به فلز و غیر فلز ابتکار خاص او نبود.
۶	ج ـ تعداد سویه‌های الکترونی اشغال‌شده توسط الکترون‌ها	عناصر یک پریود از نظر تعداد قشرها یا سویه‌های اصلی الکترونی اشغال‌شده مشابه‌اند.
۷	ب ـ گروپ سوم فرعی، پریود ۴	نمبر اتومی 21 مربوط به سکاندیم Sc است؛ این عنصر در پریود چهارم و گروپ سوم فرعی قرار دارد.
۸	الف ـ پریود سوم	چون ساختمان قشر آخری آن $3s^2 3p^4$ است، عدد 3 نشان می‌دهد که عنصر در پریود سوم قرار دارد.
۹	ج ـ روبیدیم	شعاع اتومی در گروپ از بالا به پایین زیاد می‌شود و در پریود از چپ به راست کم می‌شود؛ روبیدیم در بین گزینه‌ها شعاع بزرگ‌تری دارد.
۱۰	ج ـ خانهٔ نمبر 89	اکتینایدها به ادامهٔ عنصر اکتینیم Ac با نمبر اتومی 89 قرار می‌گیرند.
۱۱	ج ـ الف و ب هر دو	دانستن موقعیت عنصر در جدول دوره‌یی هم به شناخت خواص کیمیاوی و هم به شناخت خواص فزیکی آن کمک می‌کند.

ب) سوالات تشریحی

۱. چرا جدول مندلیف را جدول پریودیک می‌نامند؟
چون وقتی عناصر به ترتیب افزایش نمبر اتومی یا در گذشته کتلهٔ اتومی تنظیم می‌شوند، خواص فزیکی و کیمیاوی آن‌ها بعد از فاصله‌های معین دوباره تکرار می‌گردد. همین تکرار منظم خواص را «دوره‌یی» یا «پریودیک» می‌گویند.

۲. قانون مندلیف را بنویسید.
قانون مندلیف بیان می‌کند که خواص عناصر تابعی از کتلهٔ اتومی نسبتی آن‌ها است و اگر عناصر بر اساس افزایش کتلهٔ اتومی تنظیم شوند، خواص مشابه به طور دوره‌یی تکرار می‌شود. در جدول امروزی، این قانون دقیق‌تر شده و عناصر بر اساس افزایش نمبر اتومی تنظیم می‌شوند. (G10-Dr-Chemistry.pdf)

۳. طویل‌ترین و کوتاه‌ترین پریودهای جدول مندلیف کدام‌اند؟
کوتاه‌ترین پریود، پریود اول است که فقط دو عنصر، هایدروجن و هیلیم، دارد. طویل‌ترین پریودها پریود ششم و هفتم اند که هر کدام 32 عنصر دارند. در متن فصل آمده است که پریود اول 2 عنصر، پریود دوم و سوم هر کدام 8 عنصر، پریود چهارم و پنجم هر کدام 18 عنصر و پریود ششم و هفتم هر کدام 32 عنصر دارند. (G10-Dr-Chemistry.pdf)

۴. عنصر M در گروپ اول اصلی و پریود ششم قرار دارد؛ ساختمان الکترونی آن را بنویسید.
عنصر گروپ اول اصلی و پریود ششم سزیم Cs است و نمبر اتومی آن 55 می‌باشد. ساختمان الکترونی کوتاه آن چنین است:

$$[Xe]6s^1$$

ساختمان الکترونی کامل آن:

$$1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,4s^2\,3d^{10}\,4p^6\,5s^2\,4d^{10}\,5p^6\,6s^1$$

۵. چرا عناصر عین گروپ دارای خواص مشابه‌اند؟
زیرا عناصر یک گروپ معمولاً تعداد مشابه الکترون‌های ولانسی دارند. الکترون‌های ولانسی در تعاملات کیمیاوی نقش اصلی دارند؛ پس وقتی ساختمان قشر آخری مشابه باشد، خاصیت کیمیاوی نیز مشابه می‌شود.

۶. جدول دوره‌یی عناصر چند گروپ و چند پریود دارد؟
در جدول دوره‌یی جدید، عناصر در ۷ پریود و ۱۸ گروپ تنظیم شده‌اند. در شیوهٔ قدیمی کتاب، از گروپ‌های اصلی و فرعی نیز یاد می‌شود.

۷. تعداد عناصر فلزی زیاد است یا غیر فلزی؟
تعداد عناصر فلزی بیشتر است. بیشتر عناصر جدول دوره‌یی فلز اند، به‌خصوص عناصر سمت چپ و وسط جدول. عناصر غیر فلزی بیشتر در سمت راست و بالای جدول قرار دارند.

۸. انرژی آیونایزیشن چیست و تناوب آن چگونه است؟
انرژی آیونایزیشن مقدار انرژی لازم برای جدا کردن یک الکترون از یک اتوم در حالت گازی و دور ساختن آن تا فاصلهٔ بسیار زیاد است. در یک گروپ از بالا به پایین کم می‌شود، چون قشرهای الکترونی زیاد شده و الکترون بیرونی از هسته دورتر می‌گردد. در یک پریود از چپ به راست زیاد می‌شود، چون چارج مثبت هسته زیاد شده و الکترون‌ها را قوی‌تر جذب می‌کند. (G10-Dr-Chemistry.pdf)

۹. شعاع اتومی چیست و تغییر متناوب آن چگونه است؟
شعاع اتومی فاصلهٔ میان هستهٔ اتوم و آخرین الکترون قشر خارجی است. در یک گروپ از بالا به پایین زیاد می‌شود، چون تعداد قشرهای الکترونی بیشتر می‌گردد. در یک پریود از چپ به راست کم می‌شود، چون چارج هسته زیاد شده و الکترون‌ها را به طرف خود می‌کشد. (G10-Dr-Chemistry.pdf)

۱۰. الکترون‌خواهی عناصر چه مفهوم دارد؟
الکترون‌خواهی مقدار انرژی‌ای است که هنگام اضافه شدن یک الکترون به اتوم و تشکیل آیون منفی آزاد می‌شود. هر قدر اتوم میل بیشتری به گرفتن الکترون داشته باشد، الکترون‌خواهی آن بیشتر است. این خاصیت معمولاً در یک پریود از چپ به راست افزایش می‌یابد و در یک گروپ از بالا به پایین کاهش پیدا می‌کند. (G10-Dr-Chemistry.pdf)

۱۱. ترتیب عناصر از لحاظ خاصیت فلزی و غیر فلزی در جدول چگونه است؟
خاصیت فلزی در جدول دوره‌یی از راست به چپ و از بالا به پایین زیاد می‌شود؛ به همین دلیل فلزات قوی مانند سزیم و فرانسیم در پایین سمت چپ جدول قرار دارند. خاصیت غیر فلزی برعکس، از چپ به راست و از پایین به بالا زیاد می‌شود؛ فلوئور از غیر فلزی‌ترین و الکترونگاتیف‌ترین عناصر است.