Thế giới vô sinh có phải hệ thống mở không hay kín

Nếu hiểu “thế giới vô sinh” theo nghĩa môi trường vô sinh của Trái Đất (khí quyển, thủy quyển, thạch quyển…), thì nó là một hệ thống mở vì luôn trao đổi năng lượng và (một phần) vật chất với bên ngoài và với sinh giới.

• Trao đổi năng lượng (rất rõ): nhận năng lượng từ Mặt Trời, phát bức xạ nhiệt ra không gian.
• Trao đổi vật chất (có nhưng nhỏ hơn): nhận bụi/vật chất từ thiên thạch, mất một phần khí nhẹ ra ngoài không gian, và trao đổi vật chất liên tục với sinh giới (chu trình nước, carbon, nitơ…).

📌 Lưu ý hay gặp trong sách học: Trái Đất gần như “kín về vật chất” nhưng “mở về năng lượng”. Vì vậy nếu bắt buộc chọn 1 trong 2, câu trả lời thường là hệ thống mở (đặc biệt xét về năng lượng).

Tính thống nhất của sự sống và tính đa dạng của sự sống là hai mặt đi cùng nhau:

1) Tính thống nhất của sự sống

Là những điểm giống nhau cơ bản ở mọi sinh vật, cho thấy chúng có nguồn gốc chung và tuân theo các quy luật sinh học giống nhau, ví dụ:

• Cấu tạo tế bào: mọi cơ thể sống đều được cấu tạo từ tế bào (trừ virus không có cấu trúc tế bào).
• Vật chất di truyền: dùng ADN (hoặc ARN ở một số virus), mã di truyền gần như thống nhất.
• Trao đổi chất và năng lượng: đều cần chuyển hoá để sống (hô hấp, quang hợp, lên men…).
• Sinh trưởng – phát triển – sinh sản: đều có khả năng duy trì nòi giống.
• Tiến hoá và thích nghi: quần thể sinh vật đều biến đổi theo thời gian dưới tác động chọn lọc tự nhiên.

2) Tính đa dạng của sự sống

Là sự phong phú và khác nhau của sinh vật về:

• Thành phần loài (hàng triệu loài khác nhau).
• Hình thái – cấu tạo (kích thước, dạng cơ thể, cơ quan…).
• Môi trường sống (nước, cạn, sa mạc, băng tuyết, đáy biển…).
• Lối sống và dinh dưỡng (tự dưỡng, dị dưỡng; ký sinh, cộng sinh, hoại sinh…).
• Mức độ tổ chức: từ vi khuẩn (đơn bào) → sinh vật đa bào → quần thể – quần xã – hệ sinh thái.

3) Vì sao vừa thống nhất vừa đa dạng?

• Thống nhất: do nguồn gốc chung và cùng dựa trên nền tảng tế bào–ADN–trao đổi chất.
• Đa dạng: do tiến hoá lâu dài trong các điều kiện môi trường khác nhau → thích nghi khác nhau → tạo ra nhiều loài và kiểu sống.

Nếu bạn muốn, mình có thể viết theo đúng kiểu bài học SGK (ngắn gọn, có gạch ý và ví dụ) hoặc một đoạn văn hoàn chỉnh để chép vở.

Chọn D. Tất cả đều đúng.

• A đúng: mỗi loài có đặc điểm hình thái, cấu tạo, hoạt động sống đặc trưng.
• B đúng (hiểu theo nghĩa trong tự nhiên): giữa các cá thể luôn có sai khác (đa dạng di truyền), nên khó có hai sinh vật hoàn toàn giống nhau.
• C đúng: đa dạng còn thể hiện ở số lượng loài và môi trường sống/sinh cảnh khác nhau.

Sự đa dạng của các loài sinh vật là sự phong phú về số lượng loài và sự khác nhau giữa các loài trên Trái Đất.

Nó thể hiện ở:

• Nhiều loài khác nhau (thực vật, động vật, nấm, vi sinh vật…).
• Các loài khác nhau về: hình thái, cấu tạo, kích thước, cách sống, cách dinh dưỡng, sinh sản…
• Các loài sống ở nhiều môi trường sống khác nhau (rừng, biển, sa mạc, vùng băng giá…).

Nói ngắn gọn: đa dạng loài = nhiều loài và mỗi loài có đặc điểm riêng, sống trong các môi trường khác nhau.

Chọn hình thức dinh dưỡng.

Vì thực vật chủ yếu tự dưỡng (tự tạo chất hữu cơ từ CO₂ và nước nhờ quang hợp), còn động vật là dị dưỡng (phải lấy chất hữu cơ có sẵn từ sinh vật khác).
Khả năng di chuyển không phải tiêu chí cơ bản vì có động vật ít/không di chuyển (bọt biển, san hô) và thực vật cũng có vận động (hướng sáng, cụp lá…).